|
Win-verlies, win-win, All
win, en voorbeelden
Lisinka Ulatowska De reikwijdte van onze uitstraling is toegenomen door Internet, E -mail, fax, telefoon en vliegverkeer. De goede wil die opgewekt wordt door een vriendelijkheid, een goede actie, goed gebaar of glimlach kan binnen 24 uur zich voelbaar maken aan de andere kant van de wereld. Het is als het ontstaan van een lawine. Zo is het ook met het gevolg van een schade veroorzakende daad. Win/win produceert goede wil en samenwerking. Win/verlies produceert geweld, toenemende conflicten, terrorisme, vervuiling: ongeneeslijke ziekten. virussen op internet. De overheid heeft dingen kan niet alles in de handhouden. Wij zijn allemaal medeverantwoordelijk en van elkaar afhankelijk geworden op 'Spaceship Earth'. Als het ene deel ten onder gaat wordt het andere deel meegetrokken. Wij moeten dus onze relaties zo koesteren dat zij goede wil teweeg brengen. Tegen kwade wil is de mensheid niet opgewassen. In een escalerende wereldproblematiek moeten wij samenwerken om deze op te kunnen lossen. De wereldproblematiek is ontstaan omdat de mens niet meer in harmonie is met de natuurlijke ordening. Hiervoor is invoeling nodig om win/win met de natuur teweeg te brengen. Waar de natuur wordt geschaad (win/verlies door kortzichtig winstbejag), schaden wij ons vermogen te overleven. Door het toenemende aantal mensen hebben wij juist steeds meer producten nodig die door de natuur worden voortgebracht. Grondhouding win/verlies Met jezelf (je eigen lichaam/geest) win/win Met jezelf. Met anderen Je gunt anderen ook dat zij de vonk van hun interesse volgen. Door de eigen waarde van je eigen kinderen te koesteren creëer je dat zij sterke, levenslustige volwassenen worden. In volwassenen resulteert deze houding in welwillendheid en ook zelfvertrouwen waardoor een goede sterke gelukkige en creatieve samenleving kan ontstaan. Dit leidt tot spiritualiteit en een mensheid die weer 'in zijn voegen' is, waarbij de wereldproblemen verdwijnen.
Samenvattend; Om tot All win te komen is het nodig
Als deze grondhouding aanwezig is in samenwerking en onderhandeling, dan is er eigenlijk altijd sprake van een "winwin" situatie ook al wordt dit zo niet benoemd. Ik heb het idee dat het begrip meer concreet van toepassing is als er conflicten zijn of dreigen. In dat laatste verband wil ik een paar voorbeelden
geven uit mijn eigen ervaring. Een samenwerkingsrelatie met zakelijke en persoonlijke aspecten. Tot ruim een jaar geleden had ik een kleinschalig bedrijf in de toeristische sector waarin ik de organisatie en een groot deel van het uitvoerende werk zelf deed. Langzamerhand werd me dit te veel en te zeer gebonden. Daarom ben ik op zoek gegaan naar een (echt)paar die zouden meewerken in de drukke periode en me vervolgens een deel van jaar zouden vervangen. Ik vond inderdaad mensen en ze leken er zin in te hebben. We spraken af dat we in de zomer vier maanden zouden samenwerken en daarna zouden ze me enige maanden vervangen. Deze vorm zouden we in principe een jaar uitproberen. We kwamen tot overeenstemming over het gebruik van de woonruimte, de financiele vergoeding en de eigen privacy. Reeds de eerste dag van ons gemeenschappelijk project werd echter een groot probleem c.q. misverstand duidelijk. De betreffende mensen kwamen voor vier maanden en zouden daarna weer naar huis vertrekken. Ik was met stomheid geslagen, te meer daar ik doorgaans duidelijke afspraken maak. Teleurstelling en woede maakten zich van me meester. Meteen het contact verbreken was een probleem; zij hadden hun huis tijdelijk verhuurd en konden daarin niet terug en ik had wel hulp nodig. Blijkbaar hadden we beiden vanuit onze eigen verwachtingen, wensen en verlangens langs elkaar heen gepraat zonder duidelijk de woorden en signalen van de ander op te vangen. In een gesprek heb ik mijn teleurstelling en boosheid geuit, maar niet de deur met een klap dicht gegooid. De andere partij was, naar eigen zeggen niet van plan geweest om langer te blijven en noemde de kwestie een misverstand.
Na enig onderhandelen zijn we, koper en verkoper tot overeenstemming gekomen over de prijs, de datum van overdracht en de voortgang van het gastenverblijf in de periode tussen het voorlopig koopcontract en het tijdstip van aanvaarding. Een mogelijk "verborgen" gebrek was de op sommige tijdstippen dreigende overbelasting van een van de elektragroepen in huis. Daarover was de koper geïnformeerd. Tijdens een korte afwezigheid mijnerzijds was de koper met een bevriende installateur het huis doorgelopen, overigens met mijn instemming, om het gehele elektranet te bekijken. Hoog van de toren kwamen mij allerlei zogenaamde klachten te ore; er zou sprake zijn van gevaar, niet voldoen aan de normen voor gastenverblijven en slordige aanleg. Veel van deze aanleg was van recente datum en uitgevoerd door een erkend installatiebedrijf. Vervolgens was er niets verborgen, want alles was zichtbaar tijdens de onderhandelingen over de verkoop. Er werd duidelijk paniek gezaaid en vervolgens ging het om een deel van de koopprijs in mindering te krijgen. Ik besloot om rustig te blijven en me niet te laten meeslepen in boosheid en paniek. Ik informeerde naar mijn wettelijke positie, maar was niet van plan het tot een conflict te laten uitgroeien. Het was niet in mijn belang om er daardoor een slepende zaak van te maken en ik schatte in dat ook de koper dat niet echt wilde. Vanuit deze positie ging ik het gesprek aan en luisterde naar de concrete klachten en opmerkingen, zonder bij voorbaat overstag te gaan voor een claim waarin ik ofwel moest inleveren of een juridische procedure aangaan. Voor één van de "klachten" kon ik evenwel begrip opbrengen en we spraken af dat de koper met een redelijk voorstel tot een financiële regeling zou komen. Dit gebeurde inderdaad en we kwamen tot overeenstemming, zodat de overdracht tenslotte zonder incidenten kon plaats vinden. In mijn afweging tot tegemoetkoming calculeerde ik in, dat ik niet in een langdurig proces wilde zitten om mijn gelijk te halen. Dit zou mijn leven gaan beheersen en de verkoop op de lange baan schuiven. In kwesties van deze aard, bijv. financiële, weeg ik meestal af of ik erg gedupeerd raak en of ik mijn humeur c.q. levensvreugde wil laten bederven door een conflict. Om die redenen kies ik voor oplossingen waarbij ik ogenschijnlijk iets inlever, maar waardoor wel mijn gemoedsrust bewaard blijft. Voorbeelden van Marlou Elsen Een succesvolle mediation: Een cliënt en haar begeleider spraken niet meer met elkaar. De cliënt was zeer ontevreden en diende een klacht in bij de School waar de begeleider was opgeleid. De klacht werd naar mij gestuurd met het verzoek te bemiddelen. Ik liet de cliënt haar verhaal op papier zetten. De begeleider zette ook haar verhaal op papier. Zij stuurden dit elkaar toe en ook naar mij. Ik stelde een aantal supervisiezittingen voor aan de begeleider, die hiermee akkoord ging. De ontstane situatie zat haar erg hoog en emoties diende gekanaliseerd te zijn voor het gesprek met de cliënt zou plaats vinden. We ontmoetten elkaar bij mij thuis (daar waren beiden nog nooit geweest). De spanning was om te snijden. Ik vertelde de procedure om het ijs wat te breken en ieder wat tot rust te laten komen, zo zittend tegenover elkaar. Vervolgens pastte ik compasionate listening toe. De cliënt vertelde 3 minuten wat zij te zeggen had. De therapeut luisterde en na 3 minuten vatte zij samen wat de cliënt gezegd had. Dan werden de rollen omgedraaid. Na dit zo’n vier keer gedaan te hebben was er voldoende ruimte ontstaan om met elkaar in gesprek te komen. Allerlei misverstanden werden opgehelderd. Een aantal vragen bleven over rondom de kennis die de begeleider in de ogen van de cliënt onvoldoende zou hebben gehad op het gebied van medicijngebruik van de cliënt. In hoeverre doet haar opleiding voldoende aan kennisoverdracht op dit gebied. Ik stelde voor deze vraag door te spelen aan de School. Hiermee voelde de cliënt zich erkent in haar vraag en bovendien kreeg de School feedback over de ontstane situatie. De School heeft de vraag goed opgepakt en psychopathologie is nog meer onder de aandacht gekomen binnen de opleiding. Evenals de vraag over contra-indicaties voor deze vorm van begeleiding. Alle partijen hebben van de situatie geleerd. Misverstanden tussen de technische en de commerciële afdeling. Binnen een bedrijf waren er voortdurend misverstanden tussen de technische en de commerciële afdeling. Besloten werd de beide afdelingen bij elkaar te brengen in een conferentie-oord om de ontstane situatie te bespreken. Ik werd gevraagd deze bijeenkomst te begeleiden. De technische en de commerciële groep kregen beiden de opdracht de andere groep uit te beelden. Dat konden tekeningen op flap zijn, het uitspelen van een situatie die had plaatsgevonden of iets anders wat er bij hen op zou komen om duidelijk te maken aan elkaar hoe ze elkaar zagen. En beide groepen kregen de opdracht zichzelf uit te beelden. Iedere groep liet de ander het resultaat zien. Tijdens het uitbeelden ervan was reageren op elkaar niet toegestaan. Na afloop mochten er verduidelijkende vragen gesteld worden. Tijdens het uitbeelden ontstond er één en al verbazing over de verschillende beelden die er van elkaar waren ontstaan. Dit gaf heel veel ruimte voor een geanimeerde gesprek tijdens de lunch. Na de lunch werd er een gesprek op gang gebracht met de volgende vragen als uitgangspunt:
Tijdens dit gesprek kregen beide partijen zicht op elkaars werk, de onderlinge afhankelijkheid, de wensen en verwachtingen die men van elkaar had. Er ontstond behoefte om duidelijke afspraken met elkaar te maken, die vervolgens ook gemaakt werden. We sloten af met een glas champagne, elkaar toedrinkend op een goede samenwerking. De afspraak werd gemaakt elkaar na drie maanden opnieuw te zien om de gemaakte afspraken te evalueren.
Spanning tussen oudgedienden en nieuwe medewerkers Een afdeling, die bestond uit een aantal oudgedienden en een aantal nieuwe medewerkers kwam steeds meer in een onwerkbare situatie terecht. De oudgedienden wilden alles bij het oude laten en de nieuwe lichting vond dat maar niets en kwam met nieuwe voorstellen. Deze werden afgewezen door de oude garde en er ontstond een scheuring binnen de afdeling. Onder het mom van wat goed is dient bewaard te blijven, maar wat nu niet meer werkt dient losgelaten te worden organiseerde ik een bijeenkomst. Men werd uitgenodigd tweetallen te maken van een oudgediende en een nieuwkomer. De opdracht was: vertel elkaar een verhaal over een situatie waarbinnen je je echt helemaal geweldig voelde. Toen jij echt geïnspireerd bezig was. Vertel het verhaal zo gedetailleerd mogelijk. Wanneer was het ?Wat deed je? Wie waren erbij? Wat maakte het tot zo’n bijzondere ervaring? De luisteraar kreeg de opdracht aandachtig te luisteren, te stimuleren tot vertellen en aantekeningen te maken van wat er echt uitspringt, naar thema’s te zoeken, die kenmerkend zijn voor geïnspireerd werken. En deze na afloop gezamenlijk op post-its te schrijven. Ieder kreeg een half uur om zijn/haar verhalen te vertellen en een kwartier om de thema’s te verzamelen. Na anderhalf uur werden er subgroepen gevormd. De subgroepen kregen de opdracht die verhalen aan elkaar te vertellen die de meeste indruk maakten. En de thema’s gezamenlijk te bekijken door alle post-its op de muur te hangen. Om vervolgens binnen de subgroep één tot maximaal drie thema’s uit te kiezen, die op dat moment het meest wezenlijk zijn om geïnspireerd werken te vergroten. Door het vertellen van de verhalen ontstond er wederzijdse interesse en aandacht. De vooringenomen beelden, die men van elkaar had verdwenen naar de achtergrond en er ontstond ruimte om een nieuwe start te maken. In de plenaire groep werden de uitgekozen thema’s opgehangen en ieder maakte een keuze met welk thema hij/zij zich het meest verbonden voelde door bij het betreffende thema te gaan staan. Er werden afspraken gemaakt hoe hiermee verder te gaan. Ook werd toegezegd dat alle informatie vastgelegd zou worden. Niet gekozen thema’s konden op een ander moment als nog belangrijk blijken te zijn. De inspiratie was terug met behoud van het goede uit het verleden en met de blik gericht op de toekomst. |